Categorie: Informatief / column etc

Op woensdag 18 maart 2026 zijn de verkiezingen voor de nieuwe gemeenteraad van Woerden. KUNSTaandenRIJN heeft de verkiezingsprogramma’s van de negen partijen doorgenomen om de lezers van onze nieuwsbrief te helpen bij het maken van een keuze. Natuurlijk spelen bij verkiezingen ook allerlei andere dingen een rol, maar voor de ongeveer 800 lezers van de nieuwsbrief van KUNSTaandenRIJN is de mate waarin partijen aandacht besteden aan kunst en cultuur belangrijk. Samen zijn deze 800 lezers een politieke factor van belang. Immers, de kiesdeler bedroeg in 2022 ook ongeveer 800 mensen. (Zie onderaan dit artikel voor een toelichting daarop).

Hieronder vindt u eerst de belangrijkste conclusies, gevolgd door een overzicht van de programma’s van de verschillende partijen — in de volgorde van hun lijstnummer. Onderaan het artikel staat een verantwoording over de aanpak.

Per partij is aandacht gegeven aan de ℹ️ inhoud van het programma en aan de 💰financiën.

Conclusies

ℹ️Er zijn grote verschillen tussen de partijen, hoe concreet en ambitieus ze zijn over kunst en cultuur. Sommige partijen noemen kunst nauwelijks of helemaal niet, of beperken zich tot algemene verwijzingen naar cultuur en tradities. Dit geldt vooral voor het CDA, D66, Woerden&Democratie en Inwonersbelangen. Andere partijen besteden expliciet aandacht aan beeldende kunst, atelierruimte en nieuwe initiatieven, zoals een creatief centrum of ‘Kunst op Recept’.” Dit zijn vooral Lijst van der Does, Progressief Woerden en Volt.

💰Financieel gezien focussen de meeste partijen zich op het behouden van bestaande subsidies voor de grote culturele instellingen, namelijk Lijst van der Does, Progressief Woerden, Inwonersbelangen, ChristenUnie-SGP en D66. In alle programma’s ontbreken echter harde bedragen of percentages van de begroting. Enkele partijen suggereren ruimte voor uitbreiding, vernieuwing of extra investeringen, maar meestal zijn die niet gericht op de beeldende kunst. Uitzonderingen zijn Volt, die pleit voor meer openbare kunst en Lijst van der Does, die pleit voor een kweekvijver.

Papier is geduldig. Dat geldt ook in deze papierloze tijd, tekst op het internet is geduldig. Bij het bepalen van je stem kan je meewegen wat je de afgelopen jaren hebt zien gebeuren in Woerden, mooi of minder mooi. De vier collegepartijen, CDA, Lijst van der Does, Progressief Woerden en ChristenUnie-SGP hebben daaraan gewerkt. Zij hadden ook de meerderheid in de gemeenteraad.

Per partij kan de insteek als volgt worden samengevat (op volgorde van lijstnummer):

1. CDA: Kunst en creativiteit komen helemaal niet voor in het programma; er is slechts een algemene verwijzing naar het koesteren van cultuur en tradities.
2. Lijst van der Does: Wil de subsidies voor cultuur behouden, steunt een kweekvijver voor kunst en cultuur in de Oude Minkemaschool.
3. Progressief Woerden: Pleit voor “Kunst op Recept” en voldoende atelierruimte in de kernen, met behoud van bestaande subsidies.
4. VVD: Wil doelmatige subsidies voor cultuur met als doel een verbetering van het vestigingsklimaat.
5. Inwonersbelangen: Koestert cultuur als essentieel voor de samenleving en wil bestaande voorzieningen behouden maar benadrukt de kosten en wil meer financiële zelfstandigheid van instellingen.
6. ChristenUnie-SGP: Wil structurele steun voor KUVO, Stadsmuseum en Klooster en meer samenwerking tussen cultuur en maatschappelijke organisaties.
7. D66: Ondersteunt culturele instellingen en wil een bijdrage van het bedrijfsleven aan de culturele activiteiten.
8. Woerden&Democratie: Zet in op toegankelijke cultuur, maar is niet concreet wat dit voor de beeldende kunst betekent.
9. Volt: Ziet cultuur als collectief recht en wil investeren in wijkgerichte broedplaatsen, meer openbare kunst en laagdrempelige toegankelijkheid voor allen.

Hierna volgen de details per partij.

Lijst 1. CDA

Met het CDA-verkiezingsprogramma is een kunstliefhebber heel snel klaar. De woorden kunst en creativiteit komen er helemaal niet in voor. Ook over het Stadsmuseum, het Klooster en de KUVO wordt niet geschreven, hoewel het programma 38 bladzijden heeft. Over cultuur slechts de volgende zin:

• Tot slot staat voor het CDA rentmeesterschap centraal. Dat betekent zorg dragen voor het klimaat, inzetten op duurzaamheid en werken aan een gezonde leefomgeving. Maar het gaat ook om het koesteren van cultuur en tradities die we hebben geërfd (..van..) eerdere generaties.

Link naar het programma: https://www.cda.nl/utrecht/woerden/nieuws/cda-presenteert-verkiezingsprogramma-met-elkaar-voor-woerden/

Lijst 2. Lijst van der Does

ℹ️Lijst van der Does geeft met een apart hoofdstuk in het programma aandacht aan kunst en cultuur. Zij willen de huidige situatie met de C5 en de subsidies van het cultuurplatform behouden. De partij wil ook het Woerdense initiatief steunen voor een kweekvijver voor kunst en cultuur. Mogelijk doelt de partij hiermee op het eerdere initiatief van KUNSTaandenRIJN voor een Creatief Centrum in Woerden, waar wij in 2021 onderzoek naar gedaan hebben. De partij wil ook de Oude Minkemaschool, waar wij momenteel onze KUNSTKajuit hebben, permanent bestemmen voor de culturele sector.

💰De partij lijkt wel budget te reserveren voor kunst en cultuur door het handhaven van bestaande subsidies en het beschikbaar houden van middelen voor zowel de grote instellingen als kleine initiatieven. Er wordt echter geen nieuw of aanvullend budget met bedragen vastgelegd in het programma.

• De subsidies van de grote culturele instellingen, de zogenaamde C5 (Klooster, Stadsmuseum, Bibliotheek, KUVO en het Cultureel Platform), dienen wel goed bewaakt te worden. Ook voor kleine initiatieven moet geld beschikbaar zijn.
• Er is behoefte aan ruimte voor vele vormen van creativiteit in Woerden. Uit de samenleving kwam een initiatief om te komen tot een kweekvijver voor kunst en cultuur, voor amateurs en professionals. Op dit moment is er in de Oude Minkemaschool een (tijdelijke) oplossing gevonden. LijstvanderDoes heeft een voorkeur voor deze locatie. Door ontwikkelingen rondom deze school in combinatie met Ouderenhuisvesting, zou dit op een betaalbare manier van de grond kunnen komen. Er is interesse van een ontwikkelaar die hiervoor plannen heeft liggen en zo van start kan gaan. Dit initiatief ondersteunen wij van harte.
• Bij het ontwerpen en plaatsen van nieuwe kunstwerken in de openbare ruimte willen we de inwoners meer betrekken. Kunst is van ons allemaal. Dus bij aanschaf van een nieuw kunstwerk in de openbare ruimte graag participatie van de omwonenden en betrokkenen.
• Leegstand in de binnenstad kan alleen worden voorkomen in samenspraak met vastgoedeigenaren en ondernemers. Zo zetten we ons samen in voor een verandering van leegte naar winkels, horeca, cultuurlocaties en eventueel woningen.

Link naar het programma: https://www.lijstvanderdoes.nl/verkiezingsprogramma-2026-2030/

Lijst 3. Progressief Woerden

ℹ️In het niet al te dikke verkiezingsprogramma (14 bladzijden), worden veel woorden besteed aan vooral cultuur. Ook heeft Progressief Woerden oog voor nieuwe ontwikkelingen. Beeldende kunst wordt genoemd, want de partij wil voldoende atelierruimte, ook in de kernen. Wij zetten hier wel een kanttekening bij. De afgelopen vier jaar kwam de wethouder voor Cultuur uit deze partij. In deze periode is er weinig verbeterd op het gebied van de kunst in Woerden. De wethouder is er wel in geslaagd de subsidies voor de culturele instellingen op peil te houden.

💰Het programma is vooral gericht op het behouden van de bestaande budgetten. Nieuwe voorzieningen (zoals een groter theater) worden onderzocht, en niet duidelijk is of er geld beschikbaar zal zijn voor meer ateliers of voor “Kunst op Recept”. Concrete bedragen worden niet genoemd.

• Graag introduceren we in Woerden “Kunst op Recept”. Huisartsen en welzijnscoaches verwijzen patiënten/cliënten door naar speciaal ontwikkelde kunstactiviteiten zoals schilderen, zingen of theater om psychosociale klachten te verminderen, de veerkracht te vergroten en het welzijn van mensen te verbeteren. De meerwaarde hiervan is aangetoond: Een onsje Kunst scheelt een potje pillen.
• We willen dat het onderwijs vrij denken stimuleert door middel van voorlichting over verschillende culturen, religies, queer, lentekriebels, etc. Dat kan bijvoorbeeld in samenwerking met KUVO (stichting Kunstzinnige Vorming). Vrij zijn betekent immers jezelf kunnen zijn, ongeacht je achtergrond, geslacht, geaardheid of overtuiging.
• We blijven onze culturele instellingen ondersteunen, ook op het gebied van duurzame huisvesting. De bibliotheek, het Stadsmuseum, het Klooster, KUVO en het Cultuur Platform Woerden vormen de culturele basis van Woerden. We willen organisaties stimuleren om activiteiten te organiseren gericht op het samenbrengen van verschillende bevolkingsgroepen zoals ouderen en jongeren, “nieuwe en oude” Woerdenaren en inwoners met verschillende culturele achtergronden. Het Cultuur Platform Woerden is actief met de zogenaamde breedtecultuur en jongerencultuur (voorbeelden hiervan: het straattheater festival, Podium Bredius, K77, Excelsior, Sinar Maluku, de Havendagen, allerlei zangkoren etc.)
• Progressief Woerden wil dat er voldoende atelier- en oefenruimte is voor laagdrempelige kunst en cultuur in de wijk. Zo kunnen inwoners elkaar ontmoeten en inspireren. In de dorpen Kamerik (Schulenburch), Harmelen (Dorpshuis, Dezibel, H2O zalencentrum) en Zegveld (Milandhof) willen we ook voldoende geschikte locaties voor cultuurbeoefening.
• We ondersteunen nieuwe sport- en cultuurinitiatieven en geven jongeren een belangrijke stem bij de keuze van voorzieningen met het jongerenpanel. We gaan ervoor zorgen dat het sportcourt voor jongeren er nu ook echt komt.
• Cultuur en sport kleuren het leven van onze inwoners, mede dankzij de inzet van heel veel vrijwilligers uit onze gemeente. Progressief Woerden wil dat cultuur en sport toegankelijk zijn voor alle inwoners. Alle kinderen in het basis- en voortgezet onderwijs krijgen cultuur en sport op school.
• We ondersteunen het project “Sjors, ontdek je talent” waarbij kinderen en jongeren laagdrempelig kunnen kennismaken met diverse sport- en cultuuractiviteiten.
• Via de Groene Hart Pas worden financiële drempels voor sport- en cultuurdeelname weggenomen.
• In de komende periode groeit Woerden richting de 60.000 inwoners. We vinden het belangrijk dat ook de culturele en sportieve voorzieningen meegroeien met dit stijgende inwoneraantal.
• We gaan de mogelijkheden onderzoeken voor een nieuw (groter) theater in het centrum of in het stationsgebied.

Link naar het programma: https://www.progressiefwoerden.nl/verkiezingsprogramma-2026-2030

Lijst 4. VVD

ℹ️In het programma valt op dat de VVD creativiteit wil inzetten voor een sterk vestigingsklimaat. Verder blijft alles zo te zien bij het oude.

💰Belastinggeld in de vorm van subsidies moet vooral doelmatig worden besteed. Niet duidelijk is wat “doelmatig” precies betekent. Wie kan definiëren wat doelmatige kunst eigenlijk is? Hoeveel mensen ervan genieten? Of hoeveel vragen en discussies een kunstwerk opwekt? In het programma is geen vast bedrag of percentage expliciet voor kunst gereserveerd,

Letterlijke citaten over kunst en creativiteit:

• De gemeente bepaalt niet wat cultuur is, maar wil wel het beste uit de creativiteit van onze inwoners en ondernemers halen op het gebied van kunst, muziek, dans, theater, literatuur, poëzie en erfgoed.
• We vinden het belangrijk dat belastinggeld aan cultuur doelmatig wordt besteed. Subsidies voor culturele voorzieningen ondersteunen daarom een aanbod van kunst en cultuur voor alle inwoners. Als voorwaarde voor subsidie verwachten we dat aanvragers zelf zorgdragen voor inkomsten en bijdragen aan een maatschappelijk doel.
• Alle Woerdense, Harmelense, Kamerikse en Zegveldse kinderen maken kennis met kunst en cultuur, onder andere via het programma ‘Sjors, ontdek je talent’. Door samenwerking met Het Klooster en KUVO (kunstvakopleiding) en veel andere partners bevorderen we cultuureducatie in het onderwijs, zodat kinderen hun talent kunnen ontdekken.
• We blijven werken aan een sterk vestigingsklimaat. Naast het ondersteunen van onze bestaande bedrijven betekent dat ook nieuwe ontwikkelingen mogelijk maken. We denken daarbij aan het vergroten van het aantal start-ups en kennisbedrijven en het aantrekken van bedrijven in sectoren met potentie, zoals de creatieve sector en de vrijetijdseconomie (horeca, recreatie, verblijf en cultuur). Zo creëren we banen, vergroten we het aanbod voor inwoners en bezoekers en versterken we onze lokale economie.
• Bij nieuwe woningbouwontwikkelingen, met name in de Poort van Woerden (Stationsgebied, Snellerpoort en Nieuw-Middelland), zetten we naast meer woningen ook in op ruimte voor werken, bijvoorbeeld in de vorm van kleinschalige kantoren, flexwerkplekken en creatieve hubs.

Link naar het programma: https://vvdwoerden.nl/verkiezingsprogramma/

Lijst 5. Inwonersbelangen

ℹ️Inwonersbelangen heeft veel aandacht voor cultuur, maar zonder zich uit te spreken voor vernieuwing laat staan voor uitbreiding. Beeldende kunst wordt vooral genoemd als aanwezig in de openbare ruimte en in relatie met erfgoed.

💰De partij wil geld blijven inzetten voor kunst en cultuur door behoud van bestaande culturele voorzieningen. Er wordt geen nieuw budget beschikbaar gesteld, hoewel de partij signaleert dat Woerden duidelijk minder besteed aan cultuur en kunst dan het landelijke gemiddelde. Daarbij wil de partij ook sturen op effectiviteit en grotere financiële zelfstandigheid van de culturele sector.

• Het Klooster heeft een dubbele rol: theater én opleidingsinstituut voor muziek en culturele vorming. Brede kunst- en cultuureducatie met programma’s van de KUVO. (Als feit genoemd, maar er staat niet bij wat Inwonersbelangen hier precies mee wil, redactie)
• Cultuur is geen luxe, maar een essentieel onderdeel van een gezonde en vitale samenleving. Bibliotheken, theaters, muziekscholen, buurthuizen, harmonie en fanfares, kunst in de openbare ruimte, kleinkunst en erfgoed dragen bij aan ontwikkeling, ontmoeting, identiteit en leefkwaliteit.
• Cultuur kost geld, maar levert inwoners ook veel op: binding tussen inwoners, kansen voor jongeren, een aantrekkelijk vestigingsklimaat en trots op onze geschiedenis. Inwonersbelangen kiest voor behoud en versterking van deze voorzieningen, met meer zelfstandigheid en minder afhankelijkheid van gemeentelijke subsidies.
• Wij willen een Woerden waarin cultuur, kunst en erfgoed bijdragen aan een rijk en betekenisvol leven. Een gemeente waar bibliotheken, theaters en buurthuizen toegankelijk blijven, waar jongeren muziek en cultuur kunnen ontdekken, waar kunst in de openbare ruimte wordt gekoesterd en waar erfgoed krachtig wordt beschermd. Cultuur is de ziel van onze samenleving, en die ziel willen wij koesteren en doorgeven aan toekomstige generaties.
• Onze koers: De inclusieve buurt: investeren in toegankelijke openbare ruimte, sport en cultuur voor iedereen.
• Cultuurinstellingen en voorzieningen: Onze culturele instellingen dragen bij aan de kwaliteit van leven in Woerden, maar kosten de gemeenschap ook veel geld. Wij willen deze voorzieningen behouden, maar sturen scherp op hun taakstellingen.
• Behoud van culturele instellingen zoals theater, muziekschool en buurthuizen;
• In qua omvang en voorzieningenniveau vergelijkbare steden investeert Woerden op dit
  moment duidelijk minder dan het landelijke gemiddelde;
  • De ‘value for money’ (output/ outcome) voor de cultuur behouden;
  • Financiële en beleidsmatige zelfstandigheid aanmoedigen, zodat instellingen
    duurzaam functioneren en minder afhankelijk zijn van gemeentelijke middelen;
  • Transparantie en verantwoording over besteding van middelen en maatschappelijke
    meerwaarde.

Link naar het programma: https://inwonersbelangen.nl/verkiezingen/

Lijst 6. ChristenUnie-SGP

ℹ️De ChristenUnie-SGP noemt met name de bestaande gemeentelijke culturele instellingen. Het algemene beeld is dat zij meer samenwerking wil tussen deze instellingen met andere verenigingen, individuele kunstenaars en maatschappelijke organisaties.

💰Deze partij reserveert geld voor kunst en cultuur want zij zegt structurele steun aan de bestaande culturele instellingen en zij wil cultuureducatie expliciet blijven financieren. Er is geen nieuw of extra cultuurbudget opgenomen.

• Kuvo (kunstzinnige vorming) speelt een sleutelrol in cultuuronderwijs op basisscholen en middelbare scholen. Het geeft kinderen de kans om kennis te maken met muziek, theater en beeldende kunst. De ChristenUnie-SGP wil:
  • structurele ondersteuning voor dit initiatief;
  • cultuureducatie bereikbaar maken voor álle kinderen;
  • nauwe samenwerking tussen Kuvo, scholen en verenigingen
• Het Stadsmuseum laat de rijke geschiedenis van Woerden zien en verbindt dit met het heden. Het is een plek waar inwoners trots kunnen zijn op hun stad. De ChristenUnie-SGP wil:
  • structurele steun voor het Stadsmuseum;
  • samenwerking met scholen, toerisme en lokale kunstenaars versterken.
• Het Klooster is hét culturele hart van Woerden. Het biedt theater, muziekeducatie en creatieve cursussen voor jong en oud.

• Het Cultuurplatform verbindt culturele organisaties en initiatieven. Het geeft ruimte aan creativiteit en zorgt dat cultuur zichtbaar blijft in stad en dorpen. De ChristenUnie-SGP wil:
  • structurele steun voor het Cultuurplatform;
  • aandacht voor kleinschalige en wijkgerichte initiatieven;
  • meer samenwerking tussen cultuur en maatschappelijke organisaties.

Link naar het programma: https://woerden.christenunie-sgp.nl/verkiezingsprogramma/

Lijst 7. D66

ℹ️Dit is misschien wel het meest compacte programma, met slechts zeven bladzijden. Het woord kunst of museum komt niet in het programma voor. Het beeld rijst dat de partij vooral wil behouden wat er is, en dat zij bovendien wil dat het bedrijfsleven bijdraagt aan het culturele leven.

💰D66 Woerden reserveert geld voor kunst en cultuur door ondersteuning van culturele instellingen, maar zonder te noemen of het budget gelijk blijft, afneemt of toeneemt. Wel wordt gesproken van een nieuw theater.

• In de gemeente Woerden gaat er al heel veel goed. Denk bijvoorbeeld aan dat wat Woerden zijn inwoners te bieden heeft op sociaal, cultureel en sportief gebied.
• Een florerend bedrijfsleven is de basis onder een dynamische gemeenschap; in de stad Woerden, maar ook in de kernen. D66 wil dat beleid zo goed mogelijk aansluit op de wensen van de ondernemers. Zodat zij kunnen blijven zorgen voor werkgelegenheid, vitale en levendige kernen en een bijdrage kunnen blijven leveren aan de culturele, sociale en sportieve activiteiten in onze gemeente.
• Als gemeente kunnen we dat niet altijd oplossen, maar we willen er wel oog voor hebben, dat alle kinderen de kans krijgen zich te ontwikkelen. Daarom maken we voorzieningen die de ontwikkeling van kinderen ondersteunen zo toegankelijk mogelijk. Denk hierbij aan sportvoorzieningen, bibliotheken en culturele voorzieningen.
• We ondersteunen sportverenigingen en culturele instellingen en activiteiten.
• Om het culturele aanbod in Woerden te versterken gaan we op zoek naar een (multifunctionele) locatie voor een theater met 500 stoelen. Dit vraagt ook om een herziening van het huidige gebruik van het Klooster.

Link naar het programma: https://d66.nl/woerden/verkiezingsprogramma/

Lijst 8. Woerden&Democratie

ℹ️In de 58 pagina’s komt het woord kunst niet voor (behalve in het woord kunstwerken, maar daarmee worden de bruggen en tunnels bedoeld). Ook creativiteit en museum worden niet genoemd. Er wordt wel veel gesproken over cultuur, vaak in samenhang met andere woorden zoals “sport en cultuur”, “erfgoed en cultuur”, maar een definitie daarvan ontbreekt, daardoor komt het programma op dit gebied nogal vaag over.

💰Er wordt in het programma wel gesproken over ondersteuning en toegankelijkheid van culturele voorzieningen, maar er worden geen concrete bedragen genoemd. Ook wordt niet gehint op verhogingen die daarvoor nodig zouden zijn.

• De Woerdense binnenstad is meer dan een winkelgebied. Het is een plek waar mensen elkaar ontmoeten, waar horeca, winkels, cultuur en evenementen samenkomen.
• De meeste leerlingen gaan met plezier naar school, sportverenigingen draaien op betrokken vrijwilligers en cultuur brengt mensen samen. Dit is het resultaat van ouders die zich inzetten, leerkrachten die verder kijken dan hun lesrooster, trainers die er elke week staan en vrijwilligers die cultuur en sport levend houden. Helaas zijn er ook uitdagingen. Niet ieder kind start met dezelfde kansen.
• Woerden&Democratie vindt dat cultuur toegankelijk moet zijn voor iedereen. Niet elitair, niet alleen voor een kleine groep, maar zichtbaar en voelbaar in het dagelijks leven. Ook in de dorpen en kernen moet ruimte zijn voor culturele activiteiten. Woerden is meer dan alleen de stad met de gedachte dat de gemeente faciliteert, inwoners maken cultuur. Dat betekent ruimte geven, regels werkbaar houden en initiatieven ondersteunen zonder ze over te nemen. Wie iets opzet, mag rekenen op een meedenkende overheid, maar draagt ook zelf verantwoordelijkheid voor inzet en draagvlak. … Wat gaan wij daarvoor doen: Cultuur en erfgoed in stad en kernen ondersteunen als dragers van identiteit en ontmoeting.
• Woerden&Democratie wil daarom inzetten op begeleiding, stageplekken en sport en cultuur als verbindende factoren. … Wat gaan wij daarvoor doen: Jongeren perspectief bieden via onderwijs, sport en cultuur, om uitval en afglijden te voorkomen.

Link naar het programma: https://woerdenendemocratie.nl/verkiezingsprogramma-2026-2030/

Lijst 9. Volt

ℹ️Een nieuwe partij voor Woerden, met veel aandacht voor cultuur. De partij pleit voor laagdrempeligheid en ook voor cultuur als collectief recht. Als enige partij pleit de partij voor meer kunst in de openbare ruimte. Het valt op dat er geen expliciete aandacht is voor het Klooster of Stadsmuseum. Er wordt wel gesproken over “musea,” terwijl we in Woerden slechts een museum hebben. Het KUVO budget moet ook voor andere thema’s worden ingezet, zoals pesten.

💰

• Volt is voor Een cultuur en beleving in Woerden
• Gelijke kansen voor iedereen. Iedere jongere verdient dezelfde start, ongeacht achtergrond of inkomen. Daarom zetten we in op goed onderwijs, laagdrempelige sport en cultuur, en eerlijke toegang tot stages en werk
• We stimuleren gezamenlijke programma’s, bijvoorbeeld sport en cultuur op één middag voor kinderen.
• Voor Volt Woerden is cultuur geen bijzaak of luxe, maar een essentiële bouwsteen van een vrije, verbonden en veerkrachtige samenleving. Cultuur is wat we samen maken, vieren en beleven in de wijk, op het plein, in het theater of tijdens een festival. Het is hoe mensen elkaar ontmoeten, zichzelf uitdrukken en onze gemeente kleur geven. Volt wil cultuur verankeren als een collectief recht, verspreid over alle wijken en dorpskernen, ondersteund met eerlijke kansen voor makers en sterke verbindingen met welzijn, onderwijs en toerisme.
• Cultuur dichtbij en toegankelijk voor iedereen. Investeren in wijkgerichte cultuurhuizen, broedplaatsen en buurtprojecten. Verbinden van cultuur aan mentale gezondheid, jongerenwerk en ouderenzorg.
• Meer gastlessen over democratie, omgaan met geld, pesten en andere maatschappelijke thema’s via het Kuvo-budget.
• Jongerenadviesraad cultuur, voor directe inbreng bij programmering en beleid. Programma’s en podia voor tieners (12–17 jaar) met concerten, workshops en cocreatie. We maken hiervoor gebruik van de wijkplatforms.
• Cultuur als motor voor identiteit en toerisme. De Woerdense geschiedenis, musea en ons erfgoed gaan we sterker promoten.
• Meer openbare kunst en beleving: muurschilderingen, sculpturen, interactieve installaties in stad, dorpen en buitengebied.
• Samenwerking met toeristische partners voor een aantrekkelijk, herkenbaar cultureel profiel.
• Met deze aanpak zorgt Volt ervoor dat cultuur niet alleen zichtbaar is op bijzondere momenten, maar een dagelijks onderdeel wordt van samen leven in Woerden.
• Ruimte voor jonge makers en kleine organisaties. Lagere drempels voor subsidies en tijdelijke locaties.
• Cultuur wordt geen restpost.

Link naar het programma: https://voltnederland.org/utrecht/nieuws/het-verkiezingsprogramma-van-volt-woerden

Verantwoording en aanpak van dit onderzoek

Dit onderzoek is als volgt aangepakt: alle programma’s zijn doorzocht op de termen creativiteit en kunst. De citaten hierover zijn letterlijk overgenomen en daar is per partij een conclusie uit getrokken. In elk programma is voorts gezocht of er een bedrag voor kunst en creativiteit bestemd zal worden. Daarmee wordt deze vraag beantwoord: Blijft het alleen bij ambities of staan er daadwerkelijk middelen tegenover?

Toelichting op de kiesdeler

De kiesdeler is het aantal stemmen dat nodig is voor één zetel in de gemeenteraad. Als alle lezers van onze nieuwsbrief op dezelfde politicus zouden stemmen – iemand met het grootste hart voor beeldende kunst bijvoorbeeld – zou die politicus in de gemeenteraad gekozen worden met die voorkeursstemmen. Mensen uit de culturele sector kunnen dus grote invloed hebben op de gekozen vertegenwoordigers.

De kiesdeler voor de gemeenteraad lag bij de vorige verkiezingen op ongeveer 800 personen. Om precies te zijn: volgens de Kiesraad werden er in 2022 in Woerden 25.075 geldige stemmen uitgebracht voor de 31 raadszetels.​

De kiesdeler bereken je door het aantal geldige stemmen te delen door het aantal zetels:
25.075 ÷ 31 ≈ 808 stemmen per zetel. Je kunt er dus van uitgaan dat de kiesdeler in Woerden bij de raadsverkiezingen van 2022 ongeveer 808 stemmen was

Binnenkort zijn er landelijke verkiezingen. De thema’s zijn vooral migratie, de zorg, woningnood, klimaat en defensie. Maar misschien wil je bij het bepalen van je stem het thema kunst en cultuur ook meewegen?

Wij scanden de verkiezingsprogramma’s daarop. Hieronder een overzicht wat de partijen die nu in de Tweede Kamer zitten daarover hebben opgenomen. We hebben gezocht naar de termen cultuur, kunst en creati(viteit). Sommige verkiezingsprogramma’s zijn heel uitgebreid, andere heel beknopt. In een uitgebreid programma is er letterlijk meer ruimte om over het thema uit te wijden.

De citaten hieronder zeggen dus niet alles. De vraag is natuurlijk hoe een partij zich bij de coalitieonderhandelingen op deze thema’s zal gaan richten. Of in hoeverre zij zich in de oppositie hard gaan maken. Dit is iets dat we op dit moment natuurlijk niet weten. Geen enkele partij heeft kunst en cultuur tot een echt speerpunt gemaakt.

Als je meer over de partijprogramma’s wilt weten, klik dan op de naam van de partij, dan krijg je het partijprogramma te zien in een nieuw venster van je browser.

Lijst nr.	Partij (met link naar het programma)	Belangrijkste citaten uit in het programma
1	PVV	En voortaan berekenen we 21% btw over kunst en cultuur
2	Groenlinks / PvdA (het programma heeft 187 pagina’s, met een speciaal hoofdstuk over cultuur en media)	We combineren investeringen in huizen en publieke ruimte met investeringen in werkgelegenheid, onderwijs, cultuur, welzijn en veiligheid. Kunst en cultuur dragen bij aan verbinding en creativiteit in onze samenleving. Jong en oud moet kunnen genieten van kunst en cultuur. Daarom is het belangrijk dat we de drempels tot culturele voorzieningen zo laag mogelijk houden. Makers moeten kunnen rekenen op een eerlijke beloning. We zetten ons in om ons cultureel erfgoed te behouden voor toekomstige generaties. Roofkunst geven we terug. Onderwijs: .. naast het reguliere onderwijsprogramma ontwikkelen kinderen zich ook door frequente lessen in sport, dans, cultuur, creatieve vakken, techniek en natuur.
3	VVD (zie vooral pagina 89)	Kunst en cultuur waar Nederland trots op kan zijn. Kunst en cultuur dragen bij aan onze identiteit. Daarom blijven we oog houden voor alle vormen van kunst- en cultuurbeleving – in alle regio’s van Nederland. We kiezen voor een ondernemende en bloeiende cultuursector, die vooral zelf aan de lat staat om zo veel mogelijk mensen te trekken. We beschermen ons erfgoed en stimuleren cultuureducatie op school. Daarmee bieden we kinderen de mogelijkheid om kennis te maken met de wereld van cultuur en kunst. Onderwijs: In plaats van het verplichte vak cultureel kunstzinnige vorming mogen leerlingen ook examen doen in een nieuw te ontwikkelen vak praktische techniek en technologie.
4	NSC (zie vooral pagina 38)	Daarnaast moeten cultuurgelden eerlijker verdeeld worden over het land. We pleiten voor een herverdeling van middelen voor kunst en cultuur waarbij extra inzet nodig is in het landelijk gebied. Cultuur is een bindmiddel van de samenleving en moet daarom overal in Nederland toegankelijk zijn. Onderwijs: Daarnaast is het van belang dat er een goede balans is tussen cognitieve ontwikkeling, kennis van de wereld, sport en beweging en het ontwikkelen van creativiteit.
5	D66 (zie vooral pagina 16 en 17)	Cultuur geeft hoop, verbeelding, troost en inspiratie – en is onmisbaar voor een vrije en veerkrachtige samenleving. De culturele sector is ook een sterke economische kracht: zonder creativiteit geen innovatie. Daarom maakt D66 kunst en cultuur overal voor iedereen toegankelijk. Dankzij D66 blijft het lage btw-tarief op cultuur, boeken en sport. De creatieve sector wordt actief betrokken bij maatschappelijke opgaven. Kunstenaars en ontwerpers brengen nieuwe perspectieven en kunnen vastgelopen processen doorbreken.
6	BBB (zie vooral hoofdstuk Kunst, Cultuur en Media, pagina 109 en verder)	BBB kiest voor kunst, cultuur en media die zijn geworteld in lokale, regionale en landelijke tradities en gemeenschappen. We willen een samenleving waarin verenigingen, musea, dialecten en tradities niet worden weggedrukt door de blik vanuit de Randstad. Cultuurgeld wordt eerlijker verdeeld over het land.
7	CDA	We willen een brede regionale verdeling van aanbod en middelen, een brede toegang tot cultuur, en zowel lokale initiatieven als nationale iconen steunen. Het Rijksgesubsidieerde bestel gaat op de schop. De kleine culturele basisinfrastructuurinstellingen (BIS) en de fondsen worden samengevoegd, met regionale afdelingen. In het cultuurplan moet meer aandacht zijn voor kunstuitingen door mensen met een beperking.
8	Socialistische Partij (zie vooral pagina 33)	Er komen geen btw-verhogingen voor de kunst- en cultuursector. Cultuur verbindt, verdiept en verbeeldt. Toch leven veel kunstenaars in onzekerheid en worden media steeds vaker overgeleverd aan commerciële belangen. Dat bedreigt onze democratie én onze beschaving. We stoppen de uitverkoop van onze beschaving door te investeren in kunst en cultuur. ..en zorgen we voor een eerlijke verdeling van cultuursubsidies in heel Nederland. We steunen zowel vernieuwende makers als traditionele kunstvormen. Grote techbedrijven mogen cultuur niet reduceren tot ‘content’ voor hun verdienmodel. Onderwijs: Daarom investeren we in cultuuronderwijs op school, met vakdocenten en samenwerking met culturele instellingen, zodat ieder kind zijn creatieve talenten kan ontwikkelen, ongeacht de portemonnee van de ouders.
9	DENK	– – (niks hierover)
10	Partij voor de Dieren (zie vooral pagina 116)	We behouden het verlaagde btw-tarief van 9% voor de kunst- en cultuursector. Er komt een gedragscode voor de inzet van dieren in kunst en media. Wij willen investeren in de makers in de culturele sector en stimuleren duurzaamheid. Daarnaast komt er meer aandacht voor het dekolonialiseren van cultuur, de rol van gestolen erfgoed en de betekenis en gevolgen hiervan voor onze huidige samenleving. De Partij voor de Dieren wil de kunst-, cultuur- en erfgoedsector nadrukkelijk betrekken bij maatschappelijke vraagstukken, zoals de aanpak van de klimaat- en natuurcrisis, de woningnood en het dekolonialiseren van de samenleving. Er moeten geen miljarden naar fossiele bedrijven, er moet meer geld naar de kunst- en cultuursector. Onderwijs: Cultuur-, kunst- en muziekeducatie krijgen een vaste plek in het lesprogramma van het basis-, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Makers worden beschermd tegen het gebruik van hun creaties voor de training van AI-systemen.
11	Forum voor Democratie (zie vooral pagina 46 en verder)	Cultuur, sport en ontspanning in laag BTW-tarief. Woke en LGBT-gedachtegoed houden we weg van jonge kinderen, en onze cultuursector krijgt een extra impuls door verlaging van de BTW en herwaardering van erfgoed, (klassieke) muziek en kunst. Onderwijs: … meer aandacht in het onderwijs voor Europese cultuur, klassieke muziek, schilderkunst, monumenten en filosofie. Cultuurbeleid hoeft niet duurder, maar moet wel zinvoller. Subsidies moeten gericht zijn op het conserveren en restaureren van erfgoed en het uitdragen van onze cultuur, niet op modieuze of ideologische projecten. Het subsidiebeleid in de cultuursector dient gericht te zijn op kwaliteit, niet op diversiteit of ideologie.
12	SGP	Kunst en cultuur zijn bijzondere gaven die binnen de kaders van Gods wet kleur kunnen geven aan het leven en die tegenwicht kunnen bieden tegen een te dominante rol van een financieel-economische kijk op de samenleving.
13	ChristenUnie	Kunst, cultuur en creativiteit verrijken het leven en de samenleving. De overheid vervult een belangrijke rol als subsidieverstrekker, opdrachtgever en hoeder van ons culturele klimaat en erfgoed zoals musea en orkesten. Bij de verdeling van overheidssubsidies voor Nederland willen we een eerlijker verdeling over het land
14	Volt (Zie vooral pagina 70 en verder)	Kunst en cultuur zijn belangrijk. Daarom maken we hier meer geld voor vrij. Dat is nodig voor een verbonden toekomst Toch is de kunst- en cultuursector jarenlang verwaarloosd. Er werd bezuinigd, kansen verdwenen en de toegang werd ongelijk. Wij maken een einde aan de kaalslag van de afgelopen vijftien jaar. We gaan weer investeren in kunst en cultuur. We zorgen dat kunst toegankelijk is voor iedereen. Een diverse samenleving verdient een rijke cultuursector. Die meegroeit met onze veranderende wereld en waarmee we ons verleden een plek geven in de toekomst. Ze vormt het hart van onze samenleving. Volt wil dat het culturele aanbod een goede weerspiegeling is van de verhalen en makers in de samenleving en ruimte geeft aan alles wat de sector te bieden heeft. Daarom willen we veel aandacht blijven besteden aan diversiteitscriteria bij subsidieverlening: die diversiteit moet vooral worden geregeld bij het verdelen van de subsidies en minder op het niveau van kunstprojecten zelf. De subsidieverlenende instellingen krijgen daarom een verantwoordelijkheid om te zorgen dat subsidies worden toegekend aan een evenwichtige mix aan makers en genres. Ook maken we beoordelingscommissies die de subsidies toekennen meer divers, zodat die een betere afspiegeling vormen van de samenleving.
15	JA21 (Zie vooral pagina 47 en verder)	… vanuit het perspectief van JA21 (is) wel het nodige aan te merken. De sector kijkt al decennialang vanuit een links ideologische tunnelvisie naar de samenleving. Het tegengeluid krijgt nauwelijks een plek; diegene die een kritisch geluid laat horen, loopt het risico te worden gecanceld. Wat JA21 betreft moet er significant minder overheidsgeld naar de uitvoerende kunsten: subsidie is juist niet goed voor een bloeiende cultuursector. Waar JA21 wel geld aan wil besteden is aan het behoud, de restauratie en het toegankelijk maken van ons cultureel erfgoed (zoals digitalisering van archieven en kwetsbare boeken) JA21 wil een pluriform cultuurklimaat stimuleren waarbij Nederlandse tradities, taal en cultuuruitingen in voldoende mate aan bod komen.

Voor onze nieuwsbrief van juni 2025 verscheen een handleiding “Handleiding: Hoe maak je een plaatje met kunstmatige intelligentie – met ChatGPT?” Verschillende mensen reageerden op onze oproep om dat eens te proberen. Diverse leuke resultaten, maar ook wat kritische geluiden.

Datacentra en eigen gewin

Iemand schreef ons: “Hoi allemaal, schrik dit keer een beetje van jullie bericht. Met naam het AI-gedeelte … We worden inderdaad flink verleid vergelijkbaar aan de slag te gaan, maar ‘even’ iets doen op Chat GPT e.d. kost heel veel energie en water… Alle datacentrales moeten namelijk aanzienlijk worden gebruikt om niet oververhit te raken, geen grap! Daarbij worden alle gegevens ook gebruikt voor eigen gewin van ieder die achter AI e.d. zit. Dit zou je zeker als kunstenaar niet moeten willen! Tuurlijk kun je er leuk creatief mee spelen en AI kan zelf ook van alle verzinnen, maar tegen welke prijs? Hopelijk willen jullie daar nog eens over nadenken.”

Snap dat toch!

Hilma Jansema gaf ChatGPT de opdracht een tekening van een giraf te maken met zonnebloemprint. Eerst kreeg zij een zonnebloem met giraffeprint terug, maar bij de tweede poging het omgekeerde.

Ik heb ook nog een schilderij laten maken van drie wat oudere dames met de slappe lach. Ik was namelijk een week met mijn zussen op stap in een huis van een familielid. We vonden ons te oud op het eerste schilderij. Na 8 verbeteringen moest ik 18 uur wachten (of een betaalapp nemen). De volgende dag maakte chatGPT uiteindelijk een beter schilderij, waar we ons alle 3 wel in konden vinden. Sardientje de kat waar we op pasten staat er ook bij.

AI heeft rare gewoonte 

Bert Stolwijk maakte zelfs een schilderij op basis van een ontwerp van AI. Hij schreef ons:

Erg leuk initiatief om de AI-mogelijkheden wat meer onder de aandacht te brengen. Ik heb persoonlijk goede ervaringen met “Microsoft Designer”. Met dit programma kun je 15 maal per maand gratis een opdracht laten uitvoeren. Om een AI-designer de afbeelding te laten maken die je in je hoofd hebt, is vrij lastig, temeer omdat AI de rare gewoonte heeft om juist te doen wat je hem uitdrukkelijk hebt gevraagd NIET te doen. Als basis voor een schilderij of andere kunstuiting is het wel erg nuttig. Ik stuur hierbij een voorbeeld mee, waarin ik een AI-ontwerptekening in een schilderijtje heb verwerkt. AI is goed in staat om een afbeelding te maken die er uitziet als een schilderij.

Landschap in POP-art

Petra van der Ven gaf deze opdracht: Maak een plaatje van een landschap met een tarweveld in Popart stijl. Tijdens haar vakantie had zij in Zuid-Limburg zelf een foto gemaakt van een tarweveld in een heuvelachtig landschap. Hieronder het voor Petra verrassende resultaat.

Geïnspireerd maar wel vermelden

Cok Graafland schreef ons:

Goedemiddag kunstmakers,
Zojuist met ChatGPT zitten spelen.
Twee plaatjes laten maken van Maxima in Jugendstil en als Klimt.
Voorbeeldfoto op verzoek meegegeven.
Bedankt voor de handleiding.
Ik had wel een mooier portret kunnen uitkiezen.
Wel mooi in de gevraagde stijlen en kleur oranje.
Leuk speelgoed, geïnspireerd.
Wel blijven vermelden dat het een AI-product is.

Vogel

Ook Maud volgde de handleiding en stuurde haar resultaat. Hieronder de blauwe vogel, gemaakt op instructie van Maud

Voor beginners, stap voor stap

---

Stap 1: Ga naar de ChatGPT-website

Open je internetbrowser en ga naar:
https://chat.openai.com

Stap 2: Maak een account aan of log in

• Heb je nog geen account? Klik op Aanmelden en volg de instructies om een account te maken met je e-mailadres.
• Heb je al een account? Klik op Inloggen en vul je gegevens in.

Stap 3: Start een gesprek met ChatGPT

Na het inloggen zie je een chatvenster. Hier kun je vragen stellen of opdrachten geven.

Stap 4: Vraag ChatGPT een plaatje te maken

Typ een duidelijke opdracht, bijvoorbeeld:
“Maak een eenvoudige tekening van een blauwe vogel op een tak in de lente.”
Druk op Enter of klik op de verzendknop.

Je kan ook een stijl toevoegen, bijvoorbeeld “in impressionistische stijl”, of je kan de kleuren aangeven.

Stap 5: Wacht tot het plaatje verschijnt

ChatGPT maakt nu een plaatje voor je. Dit kan enkele minuten duren, als het druk kan het langer duren, je kan dan weglopen of in een ander browservenster iets anders gaan doen.

Stap 6: Bewaar het plaatje

• Klik met de rechtermuisknop op het plaatje en kies Opslaan als… om het op je computer op te slaan.
• Op een telefoon: houd het plaatje ingedrukt en kies voor Afbeelding opslaan.

Stap 7: Email sturen

Email het resultaat naar kunstaandenrijn.woerden@gmail.com

Voorbeelden en alternatieven

Er zijn diverse alternatieven voor ChatGPT, die allemaal op soortgelijke manier werken, maar een ander resultaat geven. Laat ons alsjeblieft weten wat je ervan vindt. Leuk? Inspirerend? Bangmakend? Lelijk? Gevaarlijk? Dat allemaal of helemaal niks? We horen het graag van je!

KUNSTaandenRIJN probeerde de volgende opdracht uit:

Maak een schilderij in de stijl van Matisse van een vaas met rode pioenrozen en wit schildersverdriet. Op de achtergrond een openstaand raam dat uitzicht geeft op een heuvelachtig landschap onder een blauwe lucht met een paar kleine wolken. Aan de zijkant van het raam waait vitrage in de wind.

Het resultaat bovenaan dit artikel is gemaakt met ChatGPT, hieronder andere ontwerpen met dezelfde input, maar verschillende andere online-mogelijkheden. Hieruit is te zien dat de vitrage en het schildersverdriet niet altijd meegenomen worden in het resultaat. Ook weten niet alle pakketten goed te interpreteren wat een openstaand raam is. Soms maakt het pakket er iets extra’s bij, een schaal sinaasappels, of zelfs een vrouw die ook de verte inkijkt.

Hierbij nog een afbeelding, gemaakt met de ingebouwde AI-functie van WordPress. Die kent het woord schildersverdriet helemaal niet, en evenmin de stijl van Matisse. Maar het zijn wel de meest realistische pioenrozen.

De Vroedschap van Woerden en de Vrienden van het Stadsmuseum Woerden organiseren in de avond van 27 maart 2025 een verkooptentoonstelling van originele tekeningen en pastels van Leo Gestel. Deze kunstwerken worden aangeboden door Gerti Bierenbroodspot, die ze als nicht erfde van haar tante An Overtoom, de vrouw van Leo Gestel. De avond vindt plaats in het Kasteel van Woerden .

Voor de Amsterdamse Gerti Bierenbroodspot is Woerden als geboortestad van haar oom Leo Gestel een passende plek om de werken aan te bieden. Zij zal er op de avond in het Kasteel ook bij zijn.

Inschrijven kan door een mail te sturen naar: contact@vriendenstadsmuseumwoerden.nl of info@vroedschapvanwoerden.nl. De avond begint met het bezichtigen van de werken. Daarna volgt een korte inleiding over het werk van Gestel en zal de verkoop plaatsvinden.

Achtergrond (tekst: Karin van der Beek)

In het atelier van haar beroemde oom en kunstenaar Leo Gestel bracht de jonge Gerti Bierenbroodspot lange zomers door. Spelend tussen de ezels en schildersmaterialen en omgeven door een geur van olieverf en terpentijn. Gestel was al overleden toen Bierenbroodspot opgroeide. Maar tante An Overtoom, Gestels vrouw, was in het huis in Blaricum blijven wonen. In dat mooie huis met atelier heeft An nog twintig jaar gewoond tot aan haar dood. De Amsterdamse Bierenbroodspot was een levendig en nieuwsgierig kind en verheugde zich op die heerlijke zomers in het landelijke Blaricum. Ze doolde er rond in Gestels voormalige atelier, dat al die jaren na zijn dood onveranderd was gebleven.

Toen tante An overleed, werd het atelier in Blaricum uitgeruimd en kwamen nog aardig wat werken van Gestel tevoorschijn. Kleinere en wat grotere tekeningen, en een aantal steendrukken. Bijzonder en uniek is een beeldje in klei, want Gestel heeft nooit beelden gemaakt. Bierenbroodspot erfde alles wat over was uit het atelier. De werken heeft ze deels laten inlijsten bij de bekende Amsterdamse lijstenmakerij Krützmann. En ze besloot dat beeldje in brons te laten gieten, met een oplage van 12.

Langzaam kwam ze tot het besef dat die zomers in het atelier van Gestel haar inspireerden om zelf ook kunstenaar te worden. Bierenbroodspots carrière nam een vlucht en in de voetsporen van haar oom ging ze reizen. Naar Frankrijk, Spanje en Italië, en later verplaatste ze haar werk- en woonplek naar landen waar de Klassieke Oudheid haar sporen heeft nagelaten: Palmyra, Petra, Baalbek. Bierenbroodspot: ‘Ik noem mijzelf een Tijdreiziger, omdat ik rondreis in de Antieke Wereld en terugkeer met verhalen in verf, steen en brons’. De werken van Gestel bleven in de tussentijd onaangeroerd in haar atelier in Amsterdam, in de ladekasten van haar uitpuilende bibliotheek

Nu, zoveel jaren later, is het tijd de werken te verkopen. Woerden is de geboorteplaats van Leo Gestel en dus is dit de plek voor Bierenbroodspot om de werken aan te bieden.

Een unieke kans voor het Woerdens publiek om een kleine Gestel te bemachtigen.

door Elly Waterman

Op 11 februari 2024 is mijn lieve vriendin en kunstmaatje Hetty Wilming overleden. Zij heeft zich ook jarenlang ingezet voor KUNSTaandenRIJN.

Hetty werkte vaak in de KUNSTKajuit en heeft vele jaren exposities bij bedrijven georganiseerd voor Woerdense kunstenaars. Ook hielp zij mee bij de uitreiking van de RijnKUNSTprijs en dacht zij mee over onze organisatie.

Hetty was erg bescheiden, en heeft vrijwel haar hele leven in Woerden gewoond. Door die bescheidenheid zullen niet veel mensen haar kennen, maar zij was een trouwe vriendin voor mensen die haar waardeerden en die zich voor haar interesseerden.

Hetty zette zich in voor de klompenpaden. Ze interesseerde zich voor follies en verzorgde jarenlang het tijdschrift PorteFolly van de Donderberggroep. Daarnaast maakte ze haar eigen kunstwerken, veelal van textiel, zoals te zien op haar website, Het Pauwtje Creaties, genoemd naar het woonhuis van haar vader, Pauw.

Hetty studeerde museologie aan de Reinwardt Academie en was daarna assistent conservator bij musea als Huis Doorn, De Wieger (Deurne) en het Catharijneconvent. Later specialiseerde zij zich in digitale ontsluiting, beheer en databases, niet alleen voor kunstcollecties maar ook in haar werk als database marketeer bij KRO-NCRV en de laatste jaren bij Hollister Incorporated, een bedrijf dat medische hulpmiddelen levert.

Ik heb Hetty in 2019 leren kennen, bij een tekencursus die ik organiseerde voor KUNSTaandenRIJN. Ik herinner mij dat ze een geliefd lampje tekende. Toen ik haar later beter leerde kennen merkte ik dat ze een voorliefde had voor mooie dingen. Haar huis stond vol herinneringen en ze struinde vaak met haar partner Anton braderieën en markten af.

Foto’s Studio Breek

Later gingen Hetty en ik samenwerken en probeerden we ons te bekwamen in “droge naald.” Zij maakte o.a. een droge naald ets van een ruïne van een kasteel, waar ze zelf een foto van gemaakt had. Een moeilijk onderwerp door alle structuren en grijstonen, maar het is gelukt. Nog later gingen we samen ontdekken hoe we konden monoprinten. Toen we daar wat op uitgekeken raakten gingen we aan de gang met linoleum snijden. We bewonderden elkaars werk, hielpen elkaar, en leerden van elkaar, terwijl we elkaar over ons dagelijks leven en ons verleden vertelden. 

Hetty werd voor mij een goede vriendin en ik zag haar elke week. Het was heel bijzonder om op mijn leeftijd nog zo een contact te ontwikkelen. Het samenzijn met Hetty was altijd heel fijn. Zij had een open mind en vond niks geks, ik denk dat wij elkaar goed begrepen, dat we een soort zielsverwanten waren. Hetty was een zelfstandig denkende vrouw, die de nodige weerstand in haar leven had overwonnen. Maar ze heeft veel van haar leven gemaakt. Hoewel het eigenlijk niet meer nodig was, zocht ze weer een baan, bij Hollister, waar ze zich al gauw onmisbaar maakte. Hetty had een kritische houding en dacht altijd goed na, Ze heeft veel mooie reizen gemaakt, en ze had zo graag nog meer verre reizen willen maken.

Hetty was veel bezig met haar huis, verzorgde haar mooie tuin met veel liefde. Ik kocht dezelfde heuchera met oranje blad die in haar voortuin stond en kreeg een stekje van een bijzondere plant met driehoekige bladeren. Ze vertelde mij over haar werk bij Bredius, bij de klompenpaden en bij de Donderberggroep. Hetty was altijd betrokken bij haar familie, haar partner en diens zoon. Zij ging vaak naar haar oude tante, die overleed, net voordat Hetty zelf ziek werd.

Hetty heeft een heel mooi leven gehad en heeft daar volop van genoten. Dat blijkt wel uit de foto’s hierboven en de foto’s die te zien zijn bij de videostream van de uitvaart waar ze altijd vrolijk opstaat. Maar Hetty is veel te jong gestorven, ze is niet aan haar pensioen toegekomen, en ook haar partner Anton en haar zoon Stan hadden haar nog zo graag lang bij zich gehad. Ook ik mis Hetty heel erg.

Op 14 februari is het Valentijnsdag. De gewoonte om je geheime liefde bloemen of kaarten te sturen is ontstaan in Engeland. Misschien vind je het interessant om te lezen hoe de uitvinding van de postzegel effect had op het sturen van kaarten aan je geliefde. Met de postzegel werd het versturen van post namelijk veel goedkoper. Dat staat op de Engelstalige Wikipedia.

Maar veel leuker dan een kant en klare kaart te sturen is het om een klein kunstwerkje te maken voor een speciaal persoon. Het hoeft natuurlijk niet voor een geliefde bestemd te zijn. Iedereen zal blij zijn met een uiting van vriendschap. Is het kunst? Dat hangt van je definitie af. Is het leuk?

Hieronder een paar ideeën

• Maak een onderzetter voor je Valentijn. Knip een rondje uit karton en beschilder het toepasselijk met acrylverf. Eventueel nog een laagje glanzende vernis erop. Natuurlijk kan je ook hout gebruiken voor een degelijker resultaat. Kop thee of koffie erop. Wie zou niet blij zijn met zo een lieve attentie?
• Een versierd vaasje. Neem een groot recht glas. Knip stevig papier zodat het er omheen past, houdt wat ruimte voor een plakrand. Versier het papier met vrolijke kleuren. Plak het op het glas. Doe er een paar rozen of andere bloemen in.
• Een oud kussensloop. Je hebt misschien wel een oud kussensloop liggen in je kast. Versier het met textielverf, laat drogen en doe er een kussen in. Leg het als verassing klaar voor je bezoek op de bank, of op bed voor je geliefde.
• Bloemen van eierkarton. Met gebruikte eierkartons is zoveel mogelijk. Knip de verdiepte rondjes eruit. Maak rafelige of gekartelde randjes. Beschilder ze met acrylverf in de lievelingskleuren. Aan beide kanten uiteraard. Geef de hartjes van de bloemen een contrasterende kleur. Leuk is om ook de buitenrand een andere kleur te geven. Zet de bloemen op een dienblad of om de tafel feestelijk te dekken. Of monteer ze op ijzerdraadjes voor een klein boeketje.
• Je eigen ding? Heb je je eigen “ding” gemaakt, of een van de ideeën hierboven? Stuur ons dan een foto op voor de volgende nieuwsbrief.

Veel succes en een fijne Valentijnsdag gewenst!

Disappointed soul – Ferdinand Hodler –>

Op 15 juni bood Ton IJlstra, voorzitter van het bestuur van de Stichting KUNSTaandenRIJN, aan wethouder Jelmer Vierstra van o.a. Cultuur, een document aan met 10 ideeën om cultuur zichtbaarder te maken in het optreden van de gemeente Woerden. Hier kunt u de reactie lezen van de gemeente Woerden.

De ideeën die door KunstaandenRijn waren bedacht om kunst meer zichtbaar te maken in het doen en laten van de gemeente zijn hier te lezen.

Reactie van de gemeente Woerden

Wethouder Vierstra was in zijn eerste primaire reactie positief over het gebaar om de tien ideeën aan te bieden. Hij beloofde een reactie van de gemeente.

Die reactie ontvingen we op 4 juli 2023. Eerlijk is eerlijk…. KUNSTaandenRIJN is niet erg enthousiast over de reactie. De grote lijn in de reactie op deze kleine ideeën is eigenlijk dat er niet veel kan. Op de suggestie om ‘Cultuur’ op te nemen op de website van de gemeente is de reactie dat er zal worden getracht een link in te voeren naar het Cultuurplatform, dat “moet de site zijn waar je alles op kan vinden.” In andere gemeentes is het wel mogelijk om een paragraaf Cultuur op te nemen op de website van de gemeente. In Woerden kan dat kennelijk niet.

Op de suggestie om hedendaagse kunst in het gemeentehuis op te hangen wordt inmiddels wel gevolg gegeven. Er wordt … overigens op initiatief van Frans Lander die enthousiast op het idee reageerde … een commissie opgericht die dat op zich neemt.

De website van de gemeente zou ook niet het aangewezen vehikel zijn om elke dag een kunstwerk van een Woerdens kunstenaar te tonen. Waarom eigenlijk niet? Zo zou de gemeente laten zien dat ze trots is op de Woerdense kunstenaars. Er staan immers wel foto’s op van de openbare ruimte. De gemeente gaf aan dat KUNSTaandenRIJN dit zelf kan oppakken. Ja, dat kunnen we wel, maar hoeveel mensen bezoeken onze website en lezen onze facebook pagina? Dat staat in geen verhouding!

Ook het in beeld brengen van Woerdense kunst tijdens persconferenties is niet uitvoerbaar. Zoals het ook niet mogelijk is de gemeentegids te completeren op cultureel vlak “De actie ligt bij de verenigingen.” Ook het vernieuwen van kunst in de openbare ruimte kan niet zomaar, maar de gemeente wil het stadsmuseum ook niet de opdracht geven dit te onderzoeken. Evenmin als het voordragen van een beeldend kunstenaar voor de tweejaarlijkse cultuurprijs. Op deze manier wordt de beeldende kunst onderbelicht.

De suggestie om jubilerende beeldende kunstenaars te laten bezoeken door burgermeester of wethouders wordt afgedaan met de opmerking dat ze moeten worden uitgenodigd. Alsof beeldende kunstenaars dat zouden doen!

Tenslotte wordt ook het voorstel om een kunstambassadeur binnen de gemeente te benoemen afgewezen.

Al met al nogal een teleurstellende reactie van de gemeente Woerden. De gemeente vindt het fijn als er constructieve voorstellen uit de gemeenschap komen, maar als die dan komen dan zijn er vele obstakels die verhinderen dat die voorstellen worden uitgevoerd.

Heeft u ook een idee om kunst meer zichtbaar te maken in het dagelijkse doen en laten van de gemeente? Stuur ons uw idee misschien dat onze stichting er ooit nog eens wat mee kan doen!