In de week van 18 september 2021 organiseert Woerden het eerste Iedereen doet mee Festival. Een week vol activiteiten voor alle inwoners en organisaties uit gemeente Woerden. Het gaat om inclusiviteit, de activiteit staat open voor iedereen.
De Stichting KUNSTaandenRIJN wil hier graag aan meedoen op zondag 19 september en zaterdag 25 september, in en om de oude Minkemaschool, door een kunst-snoeperij aan te bieden. In sessies van steeds 45 minuten kunnen bezoekers snoepen van een korte creatieve workshop of kunstervaring. Inschrijven is niet nodig en deelnemers weten van te voren niet wat ze precies gaan doen of meemaken. We willen namelijk voorkomen dat iemand denkt “ik kan toch niet tekenen/schilderen/creatief zijn”. Zo hopen we dat iedereen meedoet, vooral ook buiten onze traditionele doelgroep. Wie er komt, hoeveel mensen, hoe oud of juist jong, dat weten we nog niet. Maar we gaan het aantal bezoekers wel in goede banen leiden op de genoemde dagen. Voor de deelnemers aan workshops gaan we uit van leeftijden vanaf 12 jaar tot en met 99 jaar.
Voor de inhoud van de workshops kun je denken aan:
sneltekenen
monoprint
boetseren
linosnede
in de regen met crêpe-papier
simpel schilderen met acryl
aquarelverf vloeit zo mooi op nat papier
korte presentatie/beleving van een kunstenaar (buiten vanaf de brandtrap…of binnen als het te slecht weer is)
of bedenk iets zelf (workshop ik kan niet tekenen, workshop ondersteboven kijken, workshop het geheugen van je hand, cocktail Rembrandt en Van Gogh……)
Vind je het leuk op zondag 19 september en/of zaterdag 25 september een workshop te begeleiden, meld je dan aan op kunstaandenrijn.woerden@gmail.com. Als je aangeeft welke workshop je wilt geven, denken wij met je mee. In overleg met ons, worden de benodigde materialen vergoed.
Afbeelding 1. James Ensor, zelfsportret met maskers, 1899
Door George de Wrede, mei 2021
Bent u met deze wonderlijke coronadagen ook zo blij met uw kunstboeken? Ik wel in ieder geval! Met de dichte musea, gesloten bibliotheken en boekhandels met beperkende maatregelen stokt bij mij de toevoer van vers leesvoer. Ik mis het dwalen langs volle boekenrekken alsook het grasduinen in stapels met nieuw uitgekomen werk.
Hoewel ik van nature een ordelijk mens ben geldt dit beslist niet voor mijn verzameling kunstboeken. Waar sommigen het liefst ordenen op grootte en/of kleur vind ik de chronologische volgorde van de elkaar opeenvolgende stijlen van mijn kunstboeken belangrijker dan esthetiek. Het nadeel hiervan is dat er onregelmatige horizontale stapelingen ontstaan die het raadplegen van een bepaald boek lastiger maakt. Dikwijls komen er, bij het pakken van het exemplaar van mijn keuze, ongewild meerdere boeken tegelijk mee.
Zo kon het gebeuren dat afgelopen week een monografie over de Vlaamse kunstschilder James Ensor (1860 – 1949) vanaf de derde plank naar beneden kwam zeilen. Voor een meer dan 45 jaar oud boek biedt een dergelijke vrije val niet de beste overlevingskansen. De toch al gehavende lijmrug liet meteen los en zorgde voor een waaier van papier op de vloer. Toen ik geërgerd de losse bladen weer opraapte viel mijn oog op de fraaie kleurenafbeelding van een schilderij getiteld “Zelfportret met maskers”. James Ensor schilderde dit doek in 1899 maar ik vind het 122 jaar later nog steeds fascinerend. In het onderstaande leg ik u graag uit waarom.
We zien de schilder, getooid met een rode met bloemen en veren versierde hoed, als een soort Rubens afgebeeld (zie afb. 1 en 3). Te midden van een menigte met maskers getooide mensen is hij de enige zonder gezichtsbedekking. Die zee van kartonnen gezichten laat alle mogelijke uitdrukkingen van menselijke emoties zien. Perspectivisch gezien lijkt mij het zelfportret van Ensor wat aan de grote kant. De gezichtsuitdrukking van de schilder houdt het midden tussen sceptisch en perplex.
Afbeelding 2. Buste van James Ensor, van de hand van Edmond De Valériola Foto: Georges Jansoone, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Afbeelding 3. Zelfportret van Rubens waarover de auteur opmerkt: “Gedreven door zijn zin voor parodie en oneerbiedigheid tegenover zichzelf stelt Ensor zich graag voor als een Carnaval-Rubens.”
Qua omgeving en situatie doet het tafereel mij sterk denken aan een feest met gemaskerde deelnemers zoals bij een carnavalsoptocht. Veel tronies zijn daarbij recht van voren afgebeeld maar bij een aantal zien we ook andere aanzichten zoals: van opzij, driekwart en schuin van onderen. Naast de verzameling karikaturale koppen maakt ook een aantal doodshoofden deel uit van deze voorstelling.
Zoals dat met gecompliceerde beelden vaker het geval is heeft Ensor meerdere beeldaspecten gehanteerd. Draait u de voorstelling op z’n kop (er ontstaat dan een versierd plat vlak) dan ziet u behalve de compositie ook lijnen, vlakken, kleuren, tonen, vormen, richtingen, texturen, contrasten. Maar het meest in het oog springend zijn toch: compositie, kleur en contrast. De schilder verdeelde de lichte en donkere partijen bijvoorbeeld op een evenwichtige manier over het beeldvlak.
Gelet op de hanteringswijze van het materiaal is het persoonlijk handschrift van de kunstenaar duidelijk zichtbaar. De stijl van werken is schilderachtig en de mogelijkheden die olieverf biedt zijn ten volle benut. Als u inzoomt op de details dan ziet u pas hoe interessant de verfhuid is.
Qua werk is Ensor niet zo gemakkelijk onder te brengen in één bepaalde kunststijl. Van een impressionistisch schilder ontwikkelde hij zich via het Fauvisme richting Expressionisme. Anders gezegd: hij bedient zich gedurende zijn hele leven van verschillende stijlen naast elkaar.
Afbeelding 4. De kruisgang van Jeroen Bosch
Zo’n hoofdfiguur, die te midden van karikaturale koppen is afgebeeld, doet mij denken aan een schilderij van Jeroen Bosch uit 1515 getiteld: “De Kruisgang” (zie afb. 4) waarin Jezus, overmand door droefheid, wordt omgeven door afzichtelijke types. Het kan haast niet anders of Ensor heeft dit werk van de oude meester bestudeerd al ligt bij hem de focus anders. Ensor was een kunstenaar vol zelfspot en stond als mens op gespannen voet met zijn omgeving. Zijn mensbeeld was nogal somber. Ik denk dat de schilder ons duidelijk wil maken dat wij allemaal liever een masker dragen dan onszelf te laten zien zoals we echt zijn. En daarmee zie ik meteen een parallel met onze tijd. Een masker opzetten in figuurlijke zin is iets wat wij vandaag de dag ook goed kennen. In Ensors tijd bestond er natuurlijk nog geen Facebook of Instagram. Maar onze wens om digitaal een zo gunstig mogelijk publiek profiel te bouwen om je daarmee in de kijker te spelen is actueler dan ooit!
Een tweede reden waarom het beeld mij persoonlijk raakt is gelegen in het feit dat ik een individu zie te midden van heel veel anderen. Een menigte associeer ik tegenwoordig met gevaar voor besmetting. Onze huidige ‘anderhalve meter samenleving’ vraagt immers dringend om de drukte niet op te zoeken. Al meer dan een jaar zijn we nu gedwongen om afstand te houden van onze medemens. En zolang het virusmonster niet wereldwijd is verslagen zullen we afstandelijk met elkaar moeten blijven omgaan. Knuffelen en elkaar omhelzen zal voorlopig nog lange tijd onverstandig blijven. Misschien komt het zelfs wel nooit meer terug. Ensor daarentegen verwijst naar de wereld die wij vroeger kenden: die van het ‘oude normaal’ waarin helemaal geen afstandsbeperkingen golden.
Rest mij tot slot nog iets te melden over de monografie die zo ongelukkig ten val kwam. Een dergelijk boekwerk, van de hand van auteur Paul Haesaerts over werk en leven van de kunstenaar James Ensor, bestaat in deze vorm niet meer. De kleurenreproducties zijn ondanks de hoge ouderdom nog steeds voortreffelijk en werden apart in het boekwerk gelijmd. Om recht te doen aan de hoge kwaliteitsnorm zowel qua vorm als inhoud, rest mij geen andere keuze dan op zoek te gaan naar een goede boekbinder die dit meesterwerk voor mij kan herstellen. Een ander plekje in de boekenkast lijkt mij sowieso verstandiger.
Monografie: Haesaerts, P. James Ensor Lannoo Tielt – Utrecht 1973
KUNSTaandenRIJN organiseert een expositie met werk van Mathea Boogert.
De expositie is te zien vanaf 21 mei tot 25 november 2021bij Kooijman Interieur & Gladzo Parket aan de Touwslagersweg 14 in Woerden. De showroom van Kooijman is de afgelopen periode vernieuwd en we zijn blij dat we weer een expositie kunnen organiseren. En natuurlijk is het voor de showroom weer fijn als mensen gewoon binnen kunnen lopen.
Over Mathea Boogert
De lijfspreuk van kunstenaar Mathea Boogert is ‘De kracht van kleur’ en dat typeert meteen haar werk: kleurrijke schilderijen en tekeningen uitgevoerd in verschillende materialen. Met haar werk wil ze kleur, diepgang en een gevoel voor rust toevoegen aan de wereld.
Al van jongs af aan hebben kleuren Mathea’s interesse. Als kind was ze dol op tekenen en schilderen, haar kamer was een bonte mix van kleuren. Ook haar thuis in De Meern is kleurrijk. Op haar 50ste besluit Mathea het roer om te gooien en haar hart te volgen. Sindsdien is ze intensief bezig met kleur en kunst. Ze maakt haar schilderijen, tekeningen en collages met gemengde technieken: aquarel , acrylverf, pastel en inkt worden door en naast elkaar gebruikt. Ze is altijd op zoek naar spannende combinaties van kleur en materiaal, waarbij ze de balans van het werk niet uit het oog verliest. Mathea vindt haar inspiratie in de natuur en laat zich leiden door intuïtie.
Een impressie van de expositie bij Kooijman Interieurs
Ze heeft theoretische opleidingen gevolgd bij de Vrije Academie, en is in de praktijk geschoold door diverse kunstenaars.
Naast kunstenaar is Mathea ook actief als kunstzinnig dynamisch coach en geeft ze schilderlessen.
Het is volgend jaar 2022. Woerden is dan 650 jaar stad. Een feestelijke gebeurtenis waar Woerden een heel jaar aandacht aan besteedt. Wij van KUNSTaandenRIJN doen hier graag aan mee. We hebben een project bedacht waar zowel (beginnende) schrijvers als (beginnende) tekenaars aan mee kunnen doen. Het project heeft een financiële bijdrage ontvangen van de Woerden650 organisatie, waardoor we het project kunnen uitvoeren.
Iedere Woerdenaar kan zich nu inschrijven om mee te doen. Wij koppelen schrijvers en tekenaars aan elkaar. Schrijvers en tekenaars werken daarna samen aan een geïllustreerd verhaal met het thema Woerden wordt vervolgd. De tweede reeks is gepland vanaf 12 februari 2022 (uitgesteld vanwege COVID tov de eerdere berichten). De eerste reeks begon op 11 oktober 2022.
Op de foto Marijke Abbink (links) en Winny van Rij (rechts), de enthousiaste docenten die het werk van de tekenaars en schrijvers gaan begeleiden.
Meedoen met een korte cursus
Veertig personen (20 tekenaars en 20 schrijvers) bieden wij de kans hun vaardigheid in schrijven of tekenen te ontwikkelen in een vijfdelige cursus onder leiding van de professionele docenten Marijke Abbink (tekenen) en Winny van Rij (schrijven). Deze personen worden gekoppeld in duo’s om er samen iets prachtigs van te maken: een geïllustreerd verhaal.
Alle deelnemers krijgen een bijzondere kans om met een andere blik te schrijven en tekenen en om samen te werken met iemand met andere vaardigheden.
Meedoen zonder cursus
Je kan ook meedoen zonder cursus. Deelnemende schrijvers en tekenaars koppelen wij in duo’s, Zij kunnen zelf aan de slag. Je kan je nu inschrijven; de details hoor je later.
Thema: Woerden wordt vervolgd
Met dit thema richten wij ons op de toekomst van Woerden en bouwen voort op het rijke verleden van de stad. Het resultaat is voor elk koppel een toekomstfantasie: een tekening met een verhaal erbij of een verhaal met een tekening daarbij. Je kan het ook zien als een herinnering aan de toekomst.
Praktische zaken
De cursussen vinden plaats in twee series:
maandagmiddagen 11 oktober, 25 oktober, 8 november en 22 november 2021
zaterdagmiddagen 12 februari, 26 februari, 12 maart, 9 april en 23 april IN DE OCHTEND.
Logo en website Marijke Abbink
De kosten bedragen dankzij een bijdrage van de organisatie van Woerden650 slechts 30 euro voor de vier bijeenkomsten per persoon.
De cursusmiddagen vinden plaats in het Baken, Beneluxlaan 3, 3446 BK Woerden. Klik hier voor een routebeschrijving.
De eerste bijeenkomst van de cursus is een ludieke kennismaking waarbij we duo’s van schrijvers en tekenaars vormen. Alle koppels gaan onder leiding van de docenten brainstormen en hun ideeën voor een verhaal en tekening bepalen. Tijdens de drie cursusbijeenkomsten die volgen, gaat Marijke aan de slag met de tekenaars en Winny met de schrijvers. Tussendoor is er onderling contact tussen de koppels en de docenten om tijdens het laatste cursusmoment alles samen te voegen. Dan is er ook aandacht voor presenteren.
Logo en website Winny van Rij
En dan…
Na het schrijven en tekenen van een toekomstfantasie is het project nog niet klaar. Wie wat tekent of schrijft wil dit ook wel onder de aandacht brengen en daarvoor hebben we een aantal ideeën. Voor wie dat leuk lijkt denken we aan:
Verhalencafés in 2022 waarin de schrijvers en tekenaars hun verhaal voordragen en hun tekening laten zien. Natuurlijk mogen andere Woerdenaren komen luisteren;
Een aantal films waarin een selectie van de schrijvers/tekenaars hun verhalen kunnen voorlezen en de illustraties tonen, geschikt om uit te zenden via de lokale televisie en op youtube, verspreid over het feestjaar 2022;
Publicatie van de verhalen en tekeningen op digitale media zoals Facebook en Twitter, in de nieuwsbrief van KUNSTaandenRIJN, de nieuwsbrieven en/of websites van de docenten (als er een boek gaat verschijnen doen we dat echter niet, dan kan iedereen het boek aanschaffen).
Een expositie van de tekeningen met de verhalen erbij;
Voorleesmomenten bij de Social Sofa in het Westdampark.
Een bundeling van alle publicatie in een boek zouden wij prachtig vinden; daarvoor zoeken wij nog een of meer sponsors.
Meedoen?
Krijg je zin om mee te doen, mail dan naar kunstaandenrijn.woerden@gmail.com en geef aan of je meedoet als schrijver of als tekenaar. Je betaalt 30 euro als je mee wilt doen met de cursus, 5 euro als je meedoet zonder de cursus.
De Bodegraafse groep kunstenaars van Hoek 29 is blij met de nieuwe locatie die is gevonden. De groep moest haar pand op 1 april verlaten, en dat was beslist niet grappig. Het komende halfjaar zit het collectief aan de Willemstraat 53. Zoals vanouds wordt binnenlopen weer mogelijk.
We gaan onze lezers iets verklappen dat in de altijd interessante nieuwsbrief van de Kunstkring Woerden stond. De Kunstkring bereidt zich voor op Woerden650 en is van plan een kunstenaarsflashmob de organiseren. Bent u ook zo benieuwd? We gaan het denk ik nog horen!
